Ήταν μια ζωγραφιά στον αέρα της κοιλάδας του άνω Σπερχειού φέτος το καλοκαίρι οι πελαργοί και όλοι αναρωτιούνται αν θα γυρίσουν την επόμενη άνοιξη…
Τα βατράχια, σαν αυτά που είδατε σε προηγούμενο δημοσίευμα να πεθαίνουν από τη ρύπανση στον χάντακα της Ξυνιάδας είναι ζωντανά που δεν ενοχλούν κανένα και αποτελούν την τροφή μιας ατέλειωτης σειράς άλλων πλασμάτων που χωρίς αυτά δεν θα μπορούσαν να ζήσουν. Προϋπόθεση λοιπόν για να υπάρχει κάποιος αριθμός αρπακτικών πουλιών σε κάποιο τόπο είναι να υπάρχει και ο ανάλογος πληθυσμός βατράχων και άλλων αμφιβίων, όπως τα νερόφιδα για παράδειγμα που αποτελούν ένα ενδιάμεσο κρίκο στην αλυσίδα της ζωής όπου για την επιβίωση οι συναισθηματισμοί είναι περιττοί…
Μεγάλο και ελπιδοφόρο παράδειγμα για την συνέχεια της ζωής στις όχθες του Σπερχειού, ειδικά στην περιοχή του Δήμου Αγίου Γεωργίου Τυμφρηστού όπου και αρχίζει η ρύπανση του ποταμού από το πρωτόγονο δίκτυο αποχέτευσης είναι οι πελαργοί που εδώ και μερικά χρόνια φτιάχνουν τις φωλιές τους στις κολώνες της ΔΕΗ στο Νεoχωράκι, απέναντι από το βεντζινάδικο του Γκίκα. Φέτος μάλιστα στη φωλιά μεγάλωσαν τέσσερα πελαργόπουλα και είχαμε τη χαρά στις αρχές του Αυγούστου να φωτογραφήσουμε κάποιες στιγμές της εκπαίδευσής τους πριν φύγουν για τα μέρη της Αφρικής που μπορεί να μην ξαναγυρίσουν!
Στη σκέψη μου όμως ένα ερώτημα που οι ρίζες του αρδεύονται συνεχώς από την εικόνα που παρουσιάζει εκεί ο ποταμός Σπερχειός, άρχισε να ωριμάζει και από ρητορεία να γίνεται δημόσιος λόγος που ζητά απάντηση: Πως εξαφανίστηκαν οι πελαργοί από την περιοχή και ποιος τέλος πάντων ευθύνεται γι’ αυτή τη σημαντική απουσία από το οικοσύστημα;
Κανένας δεν είναι σε θέση να απαντήσει πως από ένας παράδεισος που ήταν όχι μόνο η άνω κοιλάδα του Σπερχειού, αλλά ο ποταμός σε όλο το μήκος του έγινε οχετός που ρυπαίνει τις όχθες του, μολύνει τον υδροφόρο ορίζοντα και καταλήγει στον Μαλιακό φορτωμένος δηλητήρια και σκοτώνει τη ζωή σε αυτόν τον ευαίσθητο κόλπο. Το κακό επίσης είναι ότι ενώ λόγω της τραγικής αποψίλωσης του πληθυσμού όλων των χωριών και των κωμοπόλεων από τη Λαμία μέχρι τις Ράχες Τυμφρηστού να μην παρουσιάζονταν τέτοιο πρόβλημα, τα πράγματα δείχνουν πως έχουμε φτάσει στο χωρίς επιστροφή σημείο.
Σκέφτομαι πως αν κατοικούσαν στον Άγιο Γεώργιο για παράδειγμα 1500 άνθρωποι (τόσοι ήταν περίπου το 1970 που πήγα στο Γυμνάσιο) και όχι καμιά 300αριά που είναι σήμερα, ο Σπερχειός σίγουρα δεν θα διέφερε από τον Κηφισό ή τον δύστυχο Ασωπό. Αναλογικά το ίδιο σκέφτομαι για τον Τυμφρηστό και όλα τα χωριά ως τη Μακρακώμη που σε σχέση με την προαναφερόμενη χρονολογία έχουν χάσει το 70% και άνω του πληθυσμού τους. Κι ακόμη, καμιά σοβαρή βιομηχανία που να δημιουργεί ρύπανση λειτουργεί σιμά του.
Τι συμβαίνει λοιπόν, ένας τόσο μικρός πληθυσμός ανθρώπων να ρυπαίνει τόσο πολύ τον ποταμό; Απλά, ένας τρόπος ζωής που υιοθετήθηκε πριν από 40 περίπου χρόνια και σιγά – σιγά επικράτησε είναι τελικά ο λόγος αν δεν αλλάξει, τότε θα πεθάνει όλος ο τόπος. Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο στη δική μου μικρή πατρίδα, αλλά σε κάθε γωνιά της ελληνικής γης και του κόσμου ολόκληρου. Κι αυτό δεν είναι κάτι που λέω μόνο εγώ, οι πάντες το συζητάνε αλλά κανένας δεν παίρνει την απόφαση να κάνει το πρώτο βήμα για μια άλλη εποχή…
Πάνε περισσότερα από 70 χρόνια που ξεκίνησαν να αποξηράνουν την λίμνη Ξυνιάδα, το 1938 συγκεκριμένα από μια γαλλική εταιρεία και μετά από ένα σωρό αναβολές και περιπέτειες το κατάφεραν και το 1958 μοίρασαν το στεγνό βυθό ενός παραδείσου, όπως λένε οι παλιοί, στους κατοίκους των χωριών όλης της περιοχής.
Αν και από τότε υπήρχαν αρκετοί που εξέφραζαν επιφυλάξεις, το έργο προχώρησε και σαν άρχισαν να ζυγίζουν τις πλούσιες σοδειές τα πρώτα χρόνια, κανένας εκτός από τους ψαράδες της λίμνης που έμειναν χωρίς δουλειά δεν έδειχνε να νοσταλγεί τον κόσμο που όλοι μαζί έχασαν. Περνώντας όμως τα χρόνια και σαν άρχισαν να βλέπουν πως από εκεί που δεν χρειάζονταν ούτε καν να ποτίσουν κάποτε τα σπαρτά τους, έφτασαν σταδιακά να «χτυπάνε» γεωτρήσεις που σήμερα ξεπερνάνε τα 300 μέτρα βάθος στη γη και η νοσταλγία έγινε ανάγκη η οποία δρομολόγησε ένα αίτημα που προβάλλεται πλέον δυναμικά από όλους μέσα και γύρω από την Ξυνιάδα και με μια λέξη λέγεται: αναπλημμύριση.
Γιατί όμως ναγίνει αναπλημμύριση; θα αναρωτηθεί κάποιος που θα βρεθεί στην Ξυνιάδα και κατά κάπως αγνοεί την ιστορία του τόπου. Υπάρχουν ευτυχώς άνθρωποι, όπως ο αειθαλής Κωνσταντίνος Σακελαρίου (1916) από την Ομβριακή ο οποίος ώριμος άντρας ήδη το 1938 που άρχισαν τα έργα αποξήρανσης, είδε και έζησε κατόπιν όλες τις φάσεις τους, βίωσε από την αρχή τις συνέπειές τους και μπορεί με το δροσερό και πηγαίο λόγο του να μιλήσει για το πώς ήταν τότε, πως κατάντησε σήμερα εκείνος ο ευλογημένος τόπος και φυσικά να μιλήσει για το ζητούμενο που απασχολεί πλέον όλη την περιοχή και για το οποίο πρωτοστατεί, εδώ και αρκετά χρόνια.
Ήταν όντως ένα σπάνιο οικοσύστημα η Ξυνιάδα το οποίο επηρέαζε το κλίμα της περιοχής και την χλωρίδα και την πανίδα μέσα κι έξω από τη λίμνη καθώς και στην ευρύτερη περιφέρεια του Δομοκού. Σύμφωνα δε με τις μετρήσεις, η θερμοκρασία ποτέ δεν έπεφτε κάτω από τους -6 βαθμούς το χειμώνα ενώ το καλοκαίρι δεν ξεπερνούσε τους 37 βαθμούς.
Η βλάστηση γύρω από τη λίμνη ήταν πλούσια σε υδροχαρή και υδρόφυλα αυτοφυή φυτά και χόρτα. Το εσωτερικό τμήμα της ζώνης του βάλτου κάλυπτε πυκνός καλαμιώνας ενώ στο εξωτερικό τμήμα φύτρωνε το φουσκίδι. Ανάμεσα στα καλάμια και τα φουσκίδια και ανακατεμένο με αυτά φύτρωνε το ραγάζι καθώς και διάφορα αναρριχητικά φυτά σε μεγάλη ποικιλία. Έξω από το βάλτο στα λεγόμενα τσαίρια φύτρωνε μεγάλη ποικιλία χόρτων και αγκαθιών, ένα σωρό λουλούδια και έξω από αυτή τη ζώνη άρχιζαν τα χωράφια και οι καλλιέργειες.
Η ύπαρξη της λίμνης με τους καλαμιώνες, τα τσαϊρια και τη γύρω απ’ αυτά βλάστηση παρείχε τη δυνατότητα σε πολλά είδη πουλιών να φωλιάζουν με ασφάλεια και να τρέφονται πλουσιοπάροχα. Το καλοκαίρι κυριαρχική παρουσία είχαν οι πελαργοί και εκατοντάδες ζευγάρια έφτιαχναν τις φωλιές τους σε καμπαναριά, εκκλησίες και ψηλά δέντρα. Μεγάλα πλήθη χελιδονιών, γκαραβελιών και άλλων μικρών πουλιών κυνηγώντας τη μεγάλη ποικιλία των εντόμων που ζούσαν και αναπτύσσονταν πληθωρικά στην περιοχή, εξασφάλιζαν άφθονη τροφή και εύκολη διαβίωση.
Την όψιμη φθινοπωρινή, την χειμωνιάτικη και την πρώιμη ανοιξιάτικη περίοδο η περιοχή κατακλύζονταν από μεγάλη ποικιλία και μεγάλο αριθμό αποδημητικών πουλιών, όπως καθαρές αγριόπαπιες, γυφτόπαπιες, νερόκοτες, κασσαρίνες, γκαλιμάνες, ψαροφάγους, λάμιες, νεροπούλια, μπεκάτσες, αγριόχηνες και άλλα. Η αμφίβια πανίδα περιλάμβανε νεροχελώνες και μεγάλη ποικιλία βατράχων και νερόφιδων σε μεγάλους πληθυσμούς ενώ στο νότιο νησί που είναι ξερό και πετρώδες είχε τόσες οχιές που έκαναν προβληματικό το περπάτημα στην επιφάνειά του.
Μέσα στη λίμνη εκτρέφονταν και ζούσαν αρκετά είδη ψαριών, όπως η πλατίτσα, η ούγγλια, ο χάνος, ο κέφαλος, η τούρνα, το γλύνι, το χέλι και ο κυπρίνος. Εκτός από τα ψάρια υπήρχαν ελάχιστες καραβίδες, κυρίως στις εκβολές των νερών της λίμνης καθώς και λίγα καβούρια που κατέβαιναν στη λίμνη με τα νερά των χειμάρων. Αναφέρεται επίσης πως στους βάλτους και τα νερά της λίμνης ζούσαν και μερικά ζευγάρια βίδρες.
Η εκμετάλλευση του ιδιαίτερα πλούσιου και ποικίλου οικοσυστήματος της λίμνης μέχρι τη στιγμή της αποξήρανσής της είχε τέσσερις κλάδους. Την αλιεία, την κοπή του βάλτου, τη συλλογή των αυτοφυών χόρτων των τσαϊριών και τη βοσκή των κοπαδιών.
Η αποξήρανση της λίμνης όπως προαναφέρθηκε κράτησε περί τα 20 χρόνια. Αν και μεσούσης της γερμανοιταλικής κατοχής, γεγονός που σημαίνει πολλά, τον Μάιο του 1942 ολοκληρώθηκε η εκβάθυνση του καναλιού και αμέσως τον Ιούνιο, η λίμνη άδειασε εντελώς. Ελάχιστος πληθυσμός των μικρότερων ψαριών κατάφερε να διασωθεί στα νερά του καναλιού όπου ορισμένα ζουν ακόμη. Γρήγορα στέγνωσαν οι βάλτοι και έγιναν βατοί, ενώ στα μέσα Αυγούστου είχε στεγνώσει και η λάσπη του βυθού σε ένα μέτρο βάθος. Ως το φθινόπωρο, ένα μεγάλο μέρος του βάλτου είχε καεί από τους γύρω πληθυσμούς για να εκχερσωθεί αργότερα και να καλλιεργηθεί. Αυτός ήταν ο τέλος του οικοσυστήματος της Ξυνιάδας…
Την καταστροφή του συγκεκριμένου οικοσυστήματος οι ντόπιοι την έβλεπαν από χρόνια αλλά στο μεταξύ δημιουργήθηκαν ένα σωρό προβλήματα, δεσμεύσεις και εξαρτήσεις σχετικά με τις βιομηχανικές καλλιέργειες και την κυριότητα των χωραφιών καθώς πολλοί από τους πρώτους δικαιούχους τα ξεπούλησαν σε άλλους που πίστεψαν πως ευφορία θα ήταν παντοτινή. Το κυριότερα όμως προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι αγρότες της Ξυνιάδας είναι η έλλειψη νερού, το μεγάλο κόστος της παραγωγής και φυσικά το μεγαλύτερο απ’ όλα, τη μεγάλη ρύπανση και την ασύλληπτη μόλυνση που οδήγησαν στην πλήρη απαξίωση της γης που πήραν από τη λίμνη και ζητούν την επαναδημιουργία της.
Έχει φτάσει δε ηρύπανση σε τέτοια επίπεδα που ακόμα και να γίνει πάλι η λίμνη, κάποια πράγματα πιθανόν να μην επανέλθουν στην πρώτη τους κατάσταση. Στην περίπτωση, ο Θανάσης Ζιάκας, πρόεδρος του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων Ξυνιάδος είναι αισιόδοξος καθώς λόγω ιδιότητας όλη την ημέρα βρίσκεται μέσα στα χωράφια και δεν διαφεύγει τίποτα από την προσοχή του. Μαζί περπατήσαμε πριν από λίγες ημέρες κατά μήκος του κεντρικού αύλακα, αυτόν που κατ’ ευφημισμό λένε και «ποτάμι» ο οποίος δέχεται όλο το βάρος της ρύπανσης αλλά ως εκ θαύματος, όπως μας έδειξε, στα θολά νερά του επιζούν ακόμα ελάχιστοι πληθυσμοί από μικρά ψάρια και άλλα είδη και ο Θανάσης τα βλέπει σαν τη μαγιά που θα ζωντανέψει τη νέα λίμνη, όταν αυτή γίνει.
Με φανερή ευχαρίστηση ο Θανάσης μας πήγε σε μια γούρνα να μας δείξει τη φωλιά μιας νερόκοτας. Είδε μια ημέρα τα νερά καθαρά σε εκείνη τη γούρνα και του κίνησε το ενδιαφέρον. Δεν ήξερε τι πλάσμα ήταν αυτό που έκοψε την πηχτή κρούστα από τα σάπια υλικά στην επιφάνεια του νερού και το έψαξε. Τότε είδε πως ένα ζευγάρι νερόκοτες είχαν φτιάξει τη φωλιά τους ανάμεσα στα καλάμια και σαν μεγάλωσαν τα μικρά και άρχισαν να μαθαίνουν κολύμπι στη γούρνα, τάραξαν τα λιμνάζοντα νερά και έκοψαν την κρούστα.
Ήθελε υπομονή η παρατήρηση των μικρών πουλιών αλλά κάποια στιγμή βγήκαν και τα έπιασε ο φακός να τρέχουν σαν μας πήραν είδηση. Δεν είχαμε προθέσεις να κάνουμε τέχνη εκείνη τη στιγμή ούτε αξιώσεις για λαμπερά άλμπουμ. Μας έφτανε που ο φακός συνέλαβε ένα φτερούγισμα ζωής στα πεθαμένα νερά της Ξυνιάδας. Δεν ήταν όμως το ίδιο όταν σε ένα άλλο σημείο, στην πηχτή κρούστα είδαμε μια νεροφίδα να παλεύει να κινηθεί με πολύ δυσκολία ανάμεσα στην πράσινη δηλητηριώδη λάσπη ενώ ένας ποντικός που πρέπει να ψόφησε από τη ρύπανση σάπιζε ακίνητος. Στην ίδια κατάσταση ήταν και κάτι λίγα βατράχια που ούτε καν κίνησαν το ενδιαφέρον του νερόφιδου, έτσι όπως ήταν από την ρύπανση αποχαυνωμένα, σαν μαρμαρωμένα έστεκαν πάνω σε ένα κομμάτι φελιζόλ που επέπλεε.
Αυτή η ελάχιστη ζωή που είδαμε σε όσα αυλάκια έχουν λίγο νερό ή στις γούρνες που είναι καταδικασμένη να σβήσει αν δεν ληφθούν γενναία μέτρα για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στην Ξυνιάδα και την επαναδημιουργία της λίμνης. Αυτή η απειλούμενη ζωή, αποτελεί λίγο πολύ και το δηλητηριασμένο θήραμα που θα αρπάξουν τα πεινασμένα γεράκια που ολοένα και λιγοστεύουν και λόγω ευφυίας μάλλον αποφεύγουν να κυνηγούν κοντά στα αυλάκια και προτιμούν να πιάσουν ότι είναι κοντά στα χωριά κι έτσι γλυτώνουν.
Ποια ήταν η λίμνη Ξυνιάδα
Η λίμνη Ξυνιάδα βρίσκονταν στο μεταξύ Λαμίας και Δομοκού ομώνυμο υψίπεδο που έχει μέσο υψόμετρο 470 μέτρα περίπου από τη θάλασσα. Είχε σχηματιστεί στο βαθύτερο τμήμα του υψιπέδου, ανάμεσα στα χωριά Ξυνιάδα (Δαουκλή), Κορομηλιά, Άγιο Στέφανο (Νεζερό), Περιβόλι (Δερελή), Μακρυράχη (Καίτσα), Παναγία και Ομβριακή.
Η έκταση που κάλυπταν τα νερά της λίμνης το χειμώνα που η στάθμη τους ήταν στο ανώτατο υψόμετρο (+ 463 μέτρα) ήταν περίπου 31.600 στρέμματα, από αυτά δε περίπου 5.000 στρέμματα ήταν καλαμιώνας (βάλτος). Τα νερά της λίμνης ήταν στο μέγιστο ποσοστό τους βρόχινα και προέρχονταν από την ευρύτερη λεκάνη της κοιλάδας που είχε συνολική έκταση (μαζί με αυτή της λίμνης) περίπου 160.000 στρέμματα.
Οι πηγές που την τροφοδοτούσαν με συνεχή παροχή νερού χειμώνα – καλοκαίρι ήταν οι Πέντε Βρύσες του Αγίου Στεφάνου, η βρύση της Παναγιάς και η πηγή που ανέβλυζε μέσα στη λίμνη και βρίσκονταν στην ανατολική περιοχή της κοντά στα νησιά. Οι άλλες πηγές της ευρύτερης λεκάνης που το χειμώνα με τους γύρω χειμάρρους τροφοδοτούσαν τη λίμνη, κατά το καλοκαίρι δεν έφταναν σε αυτή.
Τα νερά που περίσσευαν από τη λίμνη έφευγαν από το βορειοδυτικό άκρο της με τον χείμαρο Μπαμπαλή από τη χαράδρα των Πέντε Μύλων προς το ποτάμι των Σοφάδων και τον Πηνειό, τερματίζοντας τη ροή τους στο Αιγαίο Πέλαγος. Η λίμνη είχε σχήμα αχλαδιού που στη θέση του κοτσανιού του είχε ο χείμαρος Μπαμπαλής.
Μέσα από το εξωτερικό περίγραμμα της λίμνης υπήρχε βάλτος σε ζώνη ποικίλου πλάτους. Γύρω από τη ζώνη του βάλτου υπήρχε η ζώνη των τσαιριών που λόγω της πολλής υγρασίας έμεινε ακαλλιέργητη και αποτελούσε χορτολειβαδική έκταση. Στο ανατολικό άκρο της λίμνης τα δυο νησάκια συνολικής έκτασης 500 – 600 στρεμμάτων περιβάλλονταν από την εξωτερική τους πλευρά από τη ζώνη του βάλτου, ενώ την εσωτερική, χωρίς βλάστηση ακτή, την έβρεχαν τα καθαρά νερά της λίμνης. Το βάθος των καθαρών νερών της λίμνης κατά το χειμώνα ήταν γύρω στα 4 μέτρα, ο δε πυθμένας της είχε λάσπη πάχους 3.50 περίπου μέτρα.
Είναι οι κολοκυθιές ο πλέον πληθωρικός ένοικος των κήπων του καλοκαιριού καθώς η ανάπτυξή τους δεν γνωρίζει μέτρο και απλώνεται ασύστολα προς κάθε σημείο του εδάφους, σκαρφαλώνει στους φράχτες, καταπατεί το χώρο των άλλων λαχανικών και αυθαίρετα περνάει πολλές φορές τα σύνορα του γειτονικού κήπου.Το ιδιαίτερο όμως που κάνουν τα ταπεινά αυτά φυτά είναι ότι κάθε πρωί στολίζουν τους κήπους με τα μεγάλα κιτρινόχρυσα λουλούδια τους τα οποία μοιάζουν σαν άστρα μέσα στην πυκνή πρασινάδα των φύλλων τους και εκτός από το ότι ζαλίζουν με τους χυμούς τους τις μέλισσες και τα άλλα έντομα γίνονται στα χέρια της άξιας νοικοκυράς στολίδια του καλοκαιρινού τραπεζιού. Δεν είναι όμως και τόσο εύκολο να μαγειρευτούν οι κολοκυθανθοί. Πρέπει κατ’ αρχήν να μαζευτούν πολύ νωρίς το πρωί γιατί τους μαραίνει ο ήλιος, να καθαριστούν χωρίς να πλυθούν με νερό καλά και με πολλή προσοχή και ταχύτητα να χωρέσουν τη γέμιση που βασικά είναι ρύζι, κρεμμύδι, μαϊντανός, ψιλοκομμένη ντομάτα και πιπεριά, αλάτι και πιπέρι και να τοποθετηθούν με προσοχή στην κατσαρόλα όπου θα βράσουν με λίγο λάδι και νερό για είκοσι λεπτά περίπου. Η επιτυχία της νοικοκυράς στην περίπτωση είναι να μην σπάσει κανένα γεμισμένο λουλούδι γιατί εκτός από την εξασφαλισμένη γεύση, κύριο ζητούμενο στο πιάτο είναι επίσης και η αισθητική. Πολλές φορές μάλιστα, σαν σπάσει κάποιο το βγάζουν στην άκρη για να μη φαίνεται και χαλάει την αρμονία.- Εξυπακούεται, πως το πλέον σημαντικό στην περίπτωση των κολοκυθανθών να φτάσουν γεμιστοί στο τραπέζι είναι και η βεβαιότητα πως ο κήπος που θα κοπούν δεν έχει ποτιστεί ή ψεκαστεί με χημικά κάτι που πρέπει να προσέξει όποια φιλόδοξη νοικοκυρά επιχειρήσει κάτι τέτοιο.
- Είναι ένα κείμενο, αφιέρωμα στην κυρά Κούλα, τη μάννα μου και στα φαγητά που φτιάχνει ακόμα με ότι παράγει ο κήπος της στη Μεγάλη Κάψη Φθιώτιδας το οποίο δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο που μας πέρασε στην Ελευθεροτυπία.
Δεν ακολούθησε το παράδειγμα άλλων συντοπιτών του που στράφηκαν στον τουρισμό, ο Λεωνίδας Μαλαξιανάκης από το χωριό Χωραφάκια του Ακρωτηρίου Χανίων και προτίμησε να συνεχίσει να δουλέψει τα χωράφια που του άφησε ο πατέρας του Γιάννης.
Βέβαια δεν καλλιεργεί όπως παλιά πλήθος από κηπευτικά και μποστανικά που με αυτά τροφοδοτούσε την αγορά των Χανίων αλλά ασχολείται με είδη που μπορούν να φύγουν εύκολα το καλοκαίρι που το νησί πλημμυρίζει από τουρίστες και τέτοια είναι τα καρπούζια, τα πεπόνια και τα χλωρά καλαμπόκια για ψήσιμο. Για να έχει μάλιστα ο κόπος του καλύτερο αντίκρισμα στην τσέπη του, στήνει πάγκο σε ένα κεντρικό σημείο του δρόμου προς το Σταυρό και τα διαθέτει ο ίδιος. Εκεί μας έκανε τον περασμένο μήνα να σταματήσουμε μια έντονη ευωδιά από ολόχρυσα, στενόμακρα πεπόνια και αφού πιάσαμε κουβέντα καταλήξαμε στο χωράφι να δούμε ποιος τόπος κάνει αυτά τα θαύματα!
Στο περισσότερο μέρος του το χωράφι είχε βράχια και σε λίγα μέρη κρατούσε ένα ελαφρύ κοκκινωπό χώμα που ήταν καλυμμένο από δροσερές καρπουζιές και πεπονιές. Ρώτησα που βρίσκει νερό και μου απάντησε πως έχει άφθονο από το κεντρικό δίκτυο. Πριν όμως κατασκευάσουν το δίκτυο όλες τους οι καλλιέργειεςήταν άνυδρες αλλά τότε ήταν και ο καιρός διαφορετικός – έβρεχε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο κι έτσι άντεχαν τα φυτά και είχαν μάλιστα πιο ωραίο αποτέλεσμα σε γεύση αλλά και σε μέγεθος. Μια χρονιά θυμάται που πήγαν όλα καλά, ένα καρπούζι που έκοψαν ζύγιζε 25 οκάδες! Ήταν από εκείνα που έλεγαν χανιώτικα, με μεγάλα μαύρα σπόρια και λεπτή φλούδα, είδος που ο σπόρος του χάθηκε.
Δεν συνέβη όμως το ίδιο με τα πεπόνια του καθώς είχε την πρόνοια και από το 1963 ήδη κράτησε τον σπόρο από την ποικιλία αργείτικα και κάθε χρονιά φροντίζει να τον ανανεώνει. Προς τούτο αφήνει καμιά δεκαριά πεπόνια, τα σπορίδια όπως λέει να ωριμάσουν κανονικά και αφού πάρει το σπόρο τους, τον πλένει καλά, τον αφήνει δυο ημέρες στον ήλιο και μετά τον φυλάει σε ένα τενεκεδένιο κουτάκι. Για τα πεπόνια της επόμενης χρονιάς όμως ποτέ δεν είναι σίγουρος πως θα είναι πάλι τα ίδια γιατί πολλές φορές η επικονίαση μέσω των εντόμων μπορεί να δημιουργήσει εκπλήξεις όταν μάλιστα είναι κοντά μποστάνια με άλλες ποικιλίες και μπορεί να μπασταρδευτούν και να είναι κανονικά κολοκύθια. Γι’ αυτό λοιπόν φροντίζει κάθε χρόνο να φτιάχνει μποστάνια σε διαφορετικό χωράφι το οποίο νοικιάζει από το μοναστήρι του Γουβερνέτου που διαφεντεύει τον τόπο στο Ακρωτήρι.
Έτσι λέει κατάφερε να κρατήσει ανόθευτη την ποικιλία και το γεγονός ότι τα πεπόνια του είναι περιζήτητα τον κάνει να λέει πως δεν έκανε λάθος τότε που είπε πως θα μείνει αγρότης και πιστεύει πως κάποια στιγμή και άλλοι θα ακολουθήσουν το παράδειγμά του.
Μετά την ανακοίνωση για την συμμετοχή μου στο ψηφοδέλτιο των Οικολόγων- Πράσινων στη Φθιώτιδα, μου ζητήθηκε από τον «Ευρυτανικό Παλμό» που διευθύνει πλέον η άξια συνάδελφος Βασιλική Φεγγούλη η πρώτη συνέντευξη της πολιτικής μου απόπειρας και η οποία δημοσιεύτηκε στο χθεσινό φύλλο της εφημερίδας. Αυτή λοιπόν τη συνέντευξη έκρινα πως πρέπει να δημοσιεύσω στη σελίδα μου στο Facebook και βεβαίως στο νέο ιστότοπο greenilias.blogspot.com για να γνωριστούμε καλύτερα.
Η συνέντευξη στον «Ευρυτανικό Παλμό» είχε ως εξής:
Κύριε Προβόπουλε τι σας οδήγησε στην απόφαση να θέσετε υποψηφιότητα με το κόμμα των Οικολόγων Πράσινων στο Νομό Φθιώτιδας;
Μπορεί να έφυγα κι εγώ όπως και πολλοί άλλοι κάποτε από τα χωριά μας και να μην αφιέρωσα από τότε ούτε μια εβδομάδα παραγωγικής ζωής στον τόπο αλλά όπως όλοι ξέρετε ποτέ δεν ήμουν μακριά από την Φθιώτιδα και την Ευρυτανία. Σε αυτό τον τόπο θεμελίωσα ένα δημοσιογραφικό και συγγραφικό έργο το οποίο με οδήγησε στην αναγνώριση στο χώρο μου και βεβαίως προέβαλλε από πολύ νωρίς περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα της περιοχής και αποτέλεσε οδηγό για όσους ακολούθησαν. Αυτό το έργο λοιπόν θέλω να συνεχίσω, να συμπληρώσω και να του δώσω πλέον και την δέουσα πολιτική διάσταση.
Πιστεύετε ότι οι Οικολόγοι - Πράσινοι επιδιώκουν να γίνουν καταλύτης πολιτικών αλλαγών;
Κατ' αρχήν όχι μόνο οι Οικολόγοι – Πράσινοι αλλά όλοι οι άνθρωποι μπορούν και πρέπει να είναι καταλύτες εξελίξεων και φαντάζομαι πως ποτέ κανένας δεν θα ψήφιζε έναν άνθρωπο που ανήκει σε κόμμα του οποίου αποτελεί κρυφή ή φανερή πολιτική η καταστροφή του περιβάλλοντος και η υπονόμευση του μέλλοντος του τόπου. Η μέχρι σήμερα όμως πρακτική των κομμάτων αυτών οδήγησε την ελληνική κοινωνία και τον κόσμο ολόκληρο σε αδιέξοδα και όπως πλέον καταδεικνύεται, είναι ανάγκη να μπουν στην πολιτική και άνθρωποι που σκέφτονται διαφορετικά: οι Οικολόγοι - Πράσινοι οι οποίοι ήταν και θα είναι πάντα καταλύτες σε όλες τις εξελίξεις.
Τι σημαίνει "πράσινη λύση" για την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον.
"Πράσινη λύση" είναι το αυτονόητο της ζωής για κάθε άνθρωπο, κοινότητα και ομάδα. Είναι της μόδας όμως τελευταία να μιλάνε οι πολιτικοί όλων των αποχρώσεων για ένα πράγμα ενώ κάποτε ήταν η ουσία του κόσμου σιγά - σιγά με την συστηματική απαξίωση πρώτα της αληθινής ζωής των ανθρώπων και της πραγματικής τους σχέσης με τη φύση και το περιβάλλον και στη συνέχεια με την άκριτη και αμφίβολη ανάπτυξη που ακολούθησε χάθηκε και τώρα μπαίνει στα προγράμματα των κομμάτων σαν μοντέρνα λύση!
Μη ψάχνουμε λοιπόν για πράσινες λύσεις, αλλά ας στραφούμε πίσω στην ελληνική και παγκόσμια παράδοση και με τη βοήθεια της τεχνολογίας που είναι πλέον προσβάσιμη από όλους και φθηνή να βρούμε ένα τρόπο να παντρέψουμε αυτά τα δυο στοιχεία και πιστεύω πως θα προκύψουν λύσεις ακόμα κι εκεί πουδεν θα το περιμέναμε.
Ποια τα κυριότερα οικολογικά ζητήματα που βάζετε στην ατζέντα σας;
Η αντζέντα των Οικολόγων - Πράσινων φέρνει στο προσκήνιο προτάσεις που δίνουν προτεραιότητα στις πραγματικές ανάγκες ολόκληρης της κοινωνίας και μάλιστα λέμε με θάρρος πως τα αγαθά που δεν αγοράζονται με χρήμα είναι τα πιο σημαντικά. Από τους πολίτες ζητάμε μια ψήφο που να συνδέει την αγωνία για το περιβάλλον με άμεσες λύσεις για την οικονομία, την ποιότητα ζωής, τα δικαιώματα και τη διεύρυνση της δημοκρατίας.
Ο Ηλίας Προβόπουλος και από αυτό το μετερίζι τι μπορεί να δώσει τόσο στην Φθιώτιδα όσο και στην Ευρυτανία.
Το σωστό θα ήταν να γυρίσω πίσω και τώρα που αποσύρονται σιγά – σιγά οι γονείς μου από την παραγωγική ζωή του χωριού να αναλάβω κάποια πράγματα, όπως να μεγαλώσω πάλι το κοπάδι, να καθαρίσω τα χωράφια, να περιποιηθώ τα παρατημένα δέντρα, να διορθώσω τα διαλυμμένα αυλάκια, να ανοίξω εν ολίγοις ένα καινούργιο κύκλο για το σπίτι στο χωριό αλλά όπως καταλαβαίνετε, έχω ακόμα αρκετά πράγματα να προσφέρω από το δημοσιογραφικό γραφείο ή από όπου αλλού βρεθώ…
